Deze man is 55 jaar oud en doet al twintig jaar aan calorierestrictie met de bedoeling minder snel te verouderen.

Calorierestrictie bestaat eruit dat je 20 tot 30 % minder calorieën eet dan je dagelijks nodig hebt. Hierdoor gaat het lichaam in een soort van ‘spaarstand’, waarbij het zichzelf beter beschermt en repareert. Hierdoor zou je minder snel verouderen.

Calorierestrictie verlengt de levensduur bij verschillende soorten proefdieren; van fruitvliegjes en wormpjes tot ratten en apen – hoewel bij apen er een recente studie is verschenen die geen effect aantoont op de levensduur (een andere studie toonde wel een duidelijk effect bij apen).

De vraag is: ziet hij er jonger uit? Zou het de moeite waard zijn?

Blauwbessen kunnen het risico op diabetes verminderen. Idem voor andere soorten fruit, maar blauwbessen hadden de grootste invloed volgens een studie die meer dan 187 000 mensen volgde.

Volgens de onderzoekers hadden mensen die blauwbessen eten, 26% minder kans op diabetes. Ook druiven, rozijnen en appels kunnen het risico verminderen.

Eerdere studies toonden al aan dat mensen die blauw fruit eten, minder kans hebben op dementie, en dat wanneer blauw fruit in direct contact komt met bepaalde cellen (zoals in de mond of keel), het risico op keel- of mondkanker vermindert.

Bronnen:
Fruit consumption and risk of type 2 diabetes: results from three prospective longitudinal cohort studies, BMJ 2013.
De voedselzandloper, 2012, Kris Verburgh.
Foto: Dcrjsr, WikiCommons (Creative Commons Attribution 3.0 license).

Als je op 4 zaken let, kun je je kans op een hartaanval met 92% verminderen.

Dit was de conclusie van een grote studie met 82 000 vrouwen die maar liefst 26 jaar duurde.

Als de personen geen overgewicht hadden, niet rookten, regelmatig sporten en een gezond dieet aten (veel groente, fruit, noten, matig alcoholgebruik), hadden ze 92% minder kans om aan een hartaanval te sterven.

Deze en andere studies geven een heel andere kijk op gezondheid. Sommige wetenschappers zijn zelfs van mening dat elke hartaanval of beroerte die plaatsvindt voor 80 jaar in principe vermeden had kunnen worden (bij iedereen die niet -ernstig- genetisch belast is).


Bron: 
Adherence to a low-risk, healthy lifestyle and risk of sudden cardiac death among women.  Journal of the American Medical Association, 2011
Foto: Pixmac

Hoe ouder we worden, hoe meer onze hersenen krimpen. En dit inkrimpen van de hersenen gaat gepaard met een cognitieve achteruitgang, zoals concentratiestoornissen, vergeetachtigheid of woordvindmoeilijkheden.

Onderzoek toont aan dat B-vitamines deze herseninkrimping sterk kunnen tegengaan.

Onderzoekers van de Universiteit van Oxford gaven oude personen gedurende 2 jaar vitamine B6, B9 (foliumzuur) en B12.

Ze zagen dat de hersenen zeven keer minder inkrompen bij de mensen die B-vitamines namen.

De onderzoekers concludeerden dat B-vitamines ‘het ziekteproces dat zorgt voor cognitieve achteruitgang aanzienlijk kunnen afremmen en misschien zelfs stopzetten’.

In ‘De voedselzandloper’ schreef dr. Verburgh reeds dat B-vitamines het krimpen van de hersenen kunnen afremmen en belangrijk zijn om de verouderende hersenen langer gezond te houden.

De reden daarvoor is dat de B-vitamines een belangrijke rol spelen in het metabolisme. Deze vitamines zijn de olie die het radarwerk van het metabolisme smeert. De hersenen zijn metabool heel actief, en hebben daarom veel van deze B-vitamines nodig.

Je kan eenvoudig een B-vitamine complex kopen in de supermarkt of apotheker en dit met best zoveel mogelijk verschillende B-vitamines in.

Bronnen:
- De voedselzandloper, Kris Verburgh
- Preventing Alzheimer’s disease-related gray matter atrophy by B vitamin treatment. Proceedings of the National Academy of Sciences, 2013
- Vitamin B12 status and rate of brain volume loss in community-dwelling elderly. Neurology, 2008.

Jiroeman Kimura is nu officieel de oudste man die ooit geleefd heeft: hij is momenteel 116 jaar oud.

Het is een hele kunst voor een man om 116 jaar te worden. Mannen worden gemiddeld minder oud dan vrouwen, en er zijn acht keer meer vrouwelijke honderdplussers dan mannen.

Kimura wijt zijn hoge leeftijd aan het feit dat hij altijd kleine maaltijden eet, en meestal stopt met eten als hij voor 80% vol is.

Dit lijkt op een vorm van calorie-restrictie, waarvan onderzoek aantoont dat het de levensduur aanzienlijk kan verlengen.

Daarnaast is Kimura ook gezegend met goede genen: vier van zijn kinderen zijn ook allemaal in de 90 jaar oud.

Kimura komt al in de buurt van de oudste mens ooit, Jeanne Calment, die 122 jaar en 164 dagen oud werd. Toch, Kimura ligt de laatste tijd vooral in bed, wat niet goed is: een lichaam dient te bewegen, en als het daarmee stopt kwijnt het langzaam maar zeker weg.

Snelle suikers bespoedigen het verouderingsproces. Dit omdat snelle suikers hoge suikerpieken in het bloed veroorzaken. Snelle suikers bevinden zich bijvoorbeeld in wit of bruin brood, koekjes, ontbijtgranen, frisdranken, aardappelen, witte pasta enzovoort.

Kaneel is een specerij dat de suikerpieken minder hoog maakt. Kaneelextracten zorgen zelfs voor betere bloedsuikerspiegels bij diabetici en kunnen de progressie van Alzheimer afremmen in muizen.

Je kan gemakkelijk kaneel toevoegen aan je havermoutpap. Zo kan je kaneel op de havermoutpap strooien, net voor het opdienen. Of je kan, wanneer de havermoutpap net gekookt heeft en nog vloeibaar is, de kaneel vermengen met de havermoutpap, met stukjes appel. Zeer lekker!


Bronnen: Orally Administrated Cinnamon Extract Reduces β-Amyloid Oligomerization and Corrects Cognitive Impairment in Alzheimer's Disease Animal ModelsPLoS One. 2011// Cinnamon extract improves fasting blood glucose and glycosylated hemoglobin level in Chinese patients with type 2 diabetes. Nutr Res. 2012 // picture cinnamon: Wiki Commons, Creative Commons Attribution 2.0 Generic license, TheDeliciousLife.

Grote mensen worden gemiddeld minder oud dan kleinere mensen.

Dat heeft te maken met het befaamde groeihormoon. Groeihormoon zorgt voor extra groei, en dus ook voor meer veroudering. Die extra groei kan trouwens eveneens zorgen voor kanker.

Grote mensen zijn meer blootgesteld geweest aan groeihormoon, waardoor ze groter werden, maar ook iets sneller verouderden.

Zo toont een onderzoek aan dat personen die kleiner zijn dan 1,75 meter, gemiddeld vijf jaar langer leven dan mensen die groter zijn dan 1,75 meter.

Grote honden leven gemiddeld minder lang dan kleine honden, en sommige dwergen (die zo klein zijn omdat ze te weinig groeihormoon hadden) krijgen bijna nooit kanker. Anderzijds toonde een studie aan dat voor elke tien centimeter dat iemand groter is (beginnende vanaf 1,52 meter), de kans op kanker met 16 % stijgt.

Wil dat nu zeggen dat lange mensen gedoemd zijn om minder oud te worden? Helemaal niet: dit zijn slechts gemiddelden. Levenswijze (gezonde voeding en beweging), heeft een veel grotere invloed op de levensduur dan de lengte. Slechts wanneer men grote groepen mensen vergelijkt ziet men gemiddeld een verschil wat grootte en levensduur betreft.


Bronnen:
Height and survival at older ages among men born in an Inland vilage in Sardinia (Italy). Biodemography Soc Biol, 2012
Height and cancer incidence in the Million Women Study: prospective cohort, and meta-analysis of prospective studies of height and total cancer risk. Lancet Oncol., 2011, 12: 785-794.

Cacao blijkt niet enkel goed voor het hart te zijn, maar ook voor de hersenen.

Een studie toonde aan dat oude personen met geheugenstoornissen (‘mild cognitive impairment’, vaak een voorloper van Alzheimer) beter presteerden op cognitieve tests als ze 8 weken lang cacao nuttigden.

Cacao bevat stoffen die de bloedvaten gezond houden, en die ook de insulinegevoeligheid van de hersencellen verbeteren, wat maakt dat de hersenen minder snel verouderen.

Eerdere studies toonden al aan dat mensen die zwarte chocolade nuttigden, minstens 37% minder kans hadden op een hartaanval.

Bronnen:
- Benefits in Cognitive Function, Blood Pressure, and Insulin Resistance Through Cocoa Flavanol Consumption in Elderly Subjects With Mild Cognitive Impairment, Hypertension, 2012
- Chocolate consumption and cardiometabolic disorders: systematic review and meta-analysis. BMJ, 2011
- Picture: Creative Commons Attribution 2.0 Generic license, John Loo

Havermoutpap, noten en niet teveel vlees eten kunnen verschillende jaren aan je leven toevoegen.

Dit zijn maar enkele conclusies van één van de grootste gezondheidsstudies die ooit werden verricht.

Deze studie toonde aan dat vezels en noten de belangrijkste voorspellers zijn voor een gezond leven. Elke dag een kom havermout eten is even gezond als vier uur per week joggen. Idem voor twee keer per dag een handvol noten nuttigen.
Eerdere studies toonden al aan dat een handvol walnoten per dag je kans op een hartaanval met zo maar even 45% kan verminderen.

Teveel vlees is niet goed, en zelfs geen vlees eten is nog heel gezond. Vegetariërs leven gemiddeld 8 jaar langer dan vleeseters, vooral omdat vegetariërs meer groente en vezels nuttigen, en uiteraard geen rood vlees.

In ieder geval, noten en vezels, het blijven de rock stars wat gezondheid en een lang leven betreft!


Bron: Risk factors for mortality in the nurses' health study: a competing risks analysis. Am J Epidemiol, 2011

Regelmatig zal nieuws over voeding en veroudering verschijnen op de Facebookpagina van de voedselzandloper.

Klik hier om naar de pagina toe te gaan.

_Dood en seks zijn intrinsiek met elkaar verweven. Hoe sneller een diersoort vruchtbaar is, hoe sneller die soort veroudert.

Dat is omdat lichamen louter verpakkingen zijn van de kostbare genen. Die genen gebruiken lichamen om via seks van het ene lichaam naar het andere over te springen, om zo onsterfelijk te worden in de tijd. Terwijl de lichamen zelf eigenlijk niet meer zijn dan wegwerpmateriaal dat niet meer nuttig is na de voortplantingsdaad.

Maar daar knelt het schoentje: in de natuur is er maar een beperkte hoeveelheid voedingsstoffen aanwezig, die zowel besteed moet worden aan het onderhoud van de lichamen (hoe beter een lichaam onderhouden wordt, hoe minder snel het veroudert), als aan al de moeite die het vergt om tot voortplanting te komen (baltsgedrag, mooie veren, vechten met rivalen voor een wijfje, etc).

Als dieren leven in een milieu waar veel rovers voorkomen, dan doen die er best aan om zich zo snel mogelijk voort te planten. Alle energie gaat dus naar de voortplanting, terwijl er minder energie overblijft voor het onderhouden van hun lichamen. Hierdoor verouderen deze dieren veel sneller. Bovendien hebben genen die maken dat deze dieren langer zouden leven, geen enkel evolutionair nut gezien ze in een vijandige omgeving leven. Een muis met een mutatie die ervoor zou zorgen dat ze twintig jaar oud wordt, heeft geen enkel extra voordeel gezien de meeste muizen na gemiddeld drie jaar opgegeten worden.

Het meest extreme voorbeeld van hoe evolutie de snelheid van veroudering kan bepalen, en hoe dit verweven is met voortplantingsgedrag, is de Pacifische zalm. Deze zalm leeft in de Stille oceaan, en zal één keer in zijn leven terugzwemmen naar de rivier waarin hij geboren werd, en daar kuit schieten, om direct daarna te sterven. De reden hiervoor is dat de zalm zich maar één keer in zijn leven voortplant. Een mutatie die maakt dat hij langer zou leven (bv nog enkele jaren nadat hij kuit heeft geschoten), heeft geen enkel nut, omdat hij zich maar één keer voortplant en bovendien ook niet zorgt voor de nakomelingen. Daarom zorgde evolutie ervoor dat alle energie gaat naar die ene periode alvorens kuit te schieten. Met het resultaat dat de zalm daarna meteen sterft.

Bij iteropare soorten zoals de mens (die zich meerdere keren kunnen voortplanten) is dit effect gelukkig minder drastisch. Wij hebben ons lange leven te danken aan het feit dat het zo lang duurt alvorens kinderen geslachtsrijp zijn. En dat is op zijn beurt weer een gevolg omdat onze steeds toenemende (sociale) intelligentie maakte dat onze voorouders steeds langer in leven konden blijven, zodat genen die zorgen voor minder snelle veroudering ook hun invloed kunnen doen laten gelden.

Bovendien zorgen mensen-moeders heel goed voor hun kinderen, zodat het voordelen biedt dat zij ook minder snel verouderen en sterven. Dat verklaart mede waarom vrouwen gemiddeld ouder worden dan mannen (die meestal minder instaan voor de verzorging van hun kroost), en waarom er zoiets bestaat als een menopauze: oude vrouwen kunnen immers nog voor hun kleinkinderen zorgen. Een blijvende draaiende voortplantingscyclus gaat immers met veel energie lopen, en gezien een zwangerschap bij oudere vrouwen niet zonder risico is, heeft de natuur maar besloten om de vruchtbaarheid meteen kort te sluiten (via de menopauze), én om in wezen onvruchtbare vrouwen nog vele tientallen jaren te laten leven. Een heel verschil met die arme zalmen!